ΝΕΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Σελίδα 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8)

---

Στις 28 Ιανουαρίου 2009, ο Οργανισμός Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων ΔΗΩ συμμετείχε στην ημερίδα «Ελιά & Ελαιοδιατροφή» που διοργάνωσε το Κληροδότημα Απόστολου Σημαντήρη στα πλαίσια της ολοκλήρωσης του προγράμματος «Κοινοπραξίες Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης σε τομείς εθνικής προτεραιότητας».

Ο Οργανισμός Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων ΔΗΩ συμμετείχε στην ημερίδα μέσω του εκπροσώπου του, κ. Δημήτριου Γραμματή, Περιφερειακού Διευθυντή Αιγαίου, ο οποίος έδωσε ομιλία με θέμα «Η ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας στη Λέσβο - Πορεία & εμπορία βιολογικών προϊόντων».

Η ημερίδα έκλεισε με βράβευση του Κληροδοτήματος Απόστολου Σημαντήρη από το Οργανισμό ΔΗΩ, και απονομή τιμητικής πλακέτας στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μυτιλήνης κ.κ. Ιάκωβο, για την πολυετή προσφορά του στο χώρο της βιολογικής γεωργίας.

Όπως δήλωσε ο Περιφερειακός Διευθυντής Αιγαίου του Οργανισμού ΔΗΩ, κ. Δημήτριος Γραμματής, «Η σημερινή εκδήλωση σηματοδοτεί την αναγνώριση της σημασίας που ενέχει η βιολογική γεωργία όχι μόνο για τη Μυτιλήνη, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Ν. Λέσβου κατέχει τη δεύτερη θέση σε ποσοστά βιοκαλλιέργειας σε όλη τη επικράτεια. Το Κληροδότημα Απόστολου Σημαντήρη αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση, καθώς ήταν ο πρώτος παραγωγός του νησιού που πιστοποιήθηκε από τον Οργανισμό Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων ΔΗΩ, ήδη από το 1995, και αποτελεί ολοκληρωμένο βιολογικό αγρόκτημα, καθώς συνδυάζει την πρωτογενή παραγωγή (βιοκαλλιέργεια ελιάς) με τυροκομείο, τυποποιητήριο και ελαιοτριβείο. Στις εγκαταστάσεις του κληροδοτήματος, διεξάγεται κάθε χρόνο και το σεμινάριο «Ζω και καλλιεργώ βιολογικά», που συνδιοργανώνει ο Οργανισμός ΔΗΩ με το Κληροδότημα Αποστόλου Σημαντήρη, με μεγάλη επιτυχία».

---

ΓΙΑ ΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Εξήντα περίπου σύνεδροι, καθηγητές Πανεπιστημίου, πρόεδροι Λογοτεχνικών Συλλόγων, Συγγραφείς, Ποιητές, Δημοσιογράφοι, Κριτικοί λογοτεχνίας κλπ, από δέκα οκτώ Χώρες και τέσσερις Ηπείρους, συμμετείχαν στο 2ο Διεθνές Λογοτεχνικό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στο Πνευματικό Κέντρο Αγίας Παρασκευής Λέσβου. Το Συνέδριο, που οργάνωσαν με πρωτοβουλία του περιοδικού "Αιολικά Γράμματα" και του Διευθυντή του Κώστα Βαλέτα το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Ένωση Κριτικών Λογοτεχνίας, η Εταιρία Αιολικών Μελετών και ο Δήμος Αγίας Παρασκευής είχε σαν θέμα, "Τα Λογοτεχνικά Περιοδικά & η συμβολή τους στην Λογοτεχνία".

Ανάμεσά στους συνέδρους από τη Λέσβο (Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, Βασιλική Κουρβανιού, Στρατής Μολίνος, Δημήτρης Καραμβάλης, Ραφαήλ Παπαδέλλης, Χρ. Σταυράκογλου κ.ά.) κι ο πιστός φίλος του Συλλόγου και του χωριού μας Γιώργος Καμβυσέλλης, ο οποίος μίλησε για «Τα περιοδικά των Συλλόγων Άγρας, Βατούσας και Μεσότοπου, κι η συμβολή τους στη Λογοτεχνία». Τους μετέφερε επίσης χαιρετισμό από την Παγκρήτια Ένωση Λογοτεχνών, κι ολόκληρη την Κρήτη. Όλες τις ημέρες του Συνεδρίου το μεσημέρι υπήρχε μπουφές με θαυμάσια φαγητά προσφορά του Συλλόγου Γυναικών Αγίας Παρασκευής. Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου υπήρχε έκθεση Λεσβιακών και άλλων περιοδικών εκδόσεων. Μετά την λήξη των εργασιών ακολούθησε μετάβαση στο Μουσείο Βαλέτα στην Άργενο, και μετά, στο γραφικό Λιμάνι της Μήθυμνας.

Η εισήγηση-ομιλία του κύριου Καμβυσέλλη

Τα περιοδικά των Συλλόγων Άγρας, Βατούσας, Μεσοτόπου, και η συμβολή τους στη λογοτεχνία

Αγαπητοί μου Προύχοντες, του τόπου τούτου που μας φιλοξενεί.

Αγαπητοί μου ομότεχνοι και φίλοι ακροατές.

"Γλακώ", να μας φέρω μισό αιώνα πίσω. Με τη διάχυτη μυρουδιά να μας πνίγει από τα ερείπια που ακόμα καπνίζανε, και τα απομεινάρια του πολέμου σκορπισμένα ολούθε, όταν ξεχώρισαν τα ζωντανά κι ανήσυχα, δηλαδή δημιουργικά βλαστάρια του κοινωνικού ιστού των χωριών μας, των χωριών όλης της Ελλάδας, που γιγαντώσανε μια και καλή και αναζητήξανε λεύτερο τόπο, μεγάλο, να τους χωρεί, και κάνανε το ταξίδι της απεγνωσμένης προσπάθειας για ένα καλλίτερο μέλλον? δικό τους, της φαμίλιας τους, του χωριού τους. Να μπορέσουν οι ξωμάχοι μας να βρούνε ένα μεροκάματο. Μια αμοιβή επί τέλους για τον ιδρώτα τους σε λεφτά, κι όχι σε είδος, με το δελτίο.

Ξεχυθήκανε στις αχανείς μεγαλουπόλεις, σκορπίσανε μα δεν χαθήκανε. Σαν τα χελιδόνια που ολημερίς φτερουγίζουν λεύτερα, και νύχτα πια αναμαζώνονται στη φωλιά τους, έτσι κι οι ¨ποντοπόροι¨ μας σμίγανε, κάνανε ομάδες μικρές, σμάρια, που προσελκύσανε με τον τρελό οκταδικό χορό των μελισσών όλους τους συχωριανούς τους, για να δεθούνε, να βλέπονται και να μιλάνε για το τόπο τους, τις εμπειρίες τους, τα "πάθια" τους.

Γιόμισαν οι ασκοί του Αίολου, φυσήξανε προς Αιολίδα μεριά, παρασύρανε ό,τι βρήκανε, άγγιξαν τις κορφές του Όρδυμνου, του Κουρατσώνα, και του Ρούτφα, και καματερός ο αγέρας στην αρχή, ανεμοστρόβιλος εγίνηκε, μισάδειασε και τα χωριά του Βορειοδυτικού ορεινού κομματιού του νησιού μας.

Με τρία από τα χωριά αυτά, Άγρα, Βατούσα και Μεσότοπος, και τα περιοδικά που βγάζουν οι Σύλλογοι τους, αποφάσισα να καταπιαστώ και να μιλήσω σήμερα.

Μα σαν το πρωτόπα στους οργανωτές του συνεδρίου, κομπιάσανε.

- Τι λογοτεχνικό έχουν να επιδείξουν; Σχολίασε κάποιος.

Μπερδεύεται κανείς κι αναρωτιέται αν όντως ήταν λογοτεχνικός ο λόγος της διακίνησης των ιδεών όσων βάζανε τα λιθαράκια για το χτίσιμο αυτών των περιοδικών.

Θέλω να συμφωνήσω με την επιφυλακτικότητά τους, και να πω ότι δεν είναι καθαρά λογοτεχνικά, μα ούτε και λαογραφικά τα περιοδικά που σήμερα πραγματεύομαι.

Ένα υβριδισμένο προϊόν, αποτέλεσμα μεγάλου αγώνα και προσπαθειών υπέρτατων είναι.

Ξεφυλλίζοντάς τα όμως βρισκόμαστε μπροστά σε εκπλήξεις, βλέποντας όχι σπάνια, άρθρα και πραγματείες με λογοτεχνικές αξιώσεις. Βλέπουμε ονόματα με ειδικό βάρος μεγάλο και κείμενα άψογα. Και ιδέες για τον Πολιτισμό και το γλωσσολογικό υπόβαθρό μας, να διακινούνται ανάμεσα στις πέντε Ηπείρους μια και είναι γνωστό πως το έντυπο τούτο ταξιδεύει όπου συγχωριανοί τους υπάρχουν.

Εδώ όμως έρχεται ένοχη η ερώτησή κι η απορία μου.

- Τι επί τέλους είναι η λογοτεχνία; Χωρίς υπεκφυγές και επίθετα βαρύγδουπα. Χωρίς θεωρίες δυσνόητες.

Το σκέφτομαι, κι είμαι οπωσδήποτε ο τελευταίος που μπορώ να δώσω απάντηση. Μπορώ όμως σαν απλός άνθρωπος που ξημεροβραδιάζεται στα χαρτιά απάνω να πω ότι για μένα λογοτεχνία είναι η έκρηξη που γίνεται στα σωθικά μας σαν μπλαντούμε και θέλουμε να εξωτερικέψουμε της ψυχής μας το κόχλασμα, των συναιστημάτων μας την πλήμμυρα, και του μυαλού μας το ξεχείλισμα.

Κι αρπούμε τότες ό,τι εύρουμε ομπρός μας, και με νοήματα, με άναρθρες κραυγές, ή με ένα κομμάτι κεραμίδι, ζωγραφίζουμε στη πλάκα απάνω αυτό που μας πνίγει. Κι ο άλλος το βλέπει και το αισθάνεται? και πονεί, γελά, ή χορεύει.

Ό,τι νιώθει. Ό,τι ξεδιάλυνε από τα σύμβολά μας.

Θέλουμε να πούμε στ' αυτί του διπλανού το καημό μας τη χαρά μας? να στείλουμε το μήνυμά μας. Με βιάση μαζώνουμε τα υλικά, χαρτιά κοντύλια σβηστήρια, εφευρίσκουμε, ή αντιγράφουμε λέξεις, και τις βάνουμε προσεχτικά τη μια δίπλα στην άλλη, τη μια απάνω στην άλλη. Με μεράκι? σα τον χτίστη που παίρνει τις πέτρες τις κακομούτσουνες, τις ταιριάζει, τις βάνει πλαγιαστά ή όρθια, να κρατάνε χεράκια, κι η μια να συμπληρώνει και να στηρίζει την άλλη? και γλήγορα, τσούουκ, νάσου το οικοδόμημα που θέλαμε. Δηλαδή σαν το καλό το μάστορα. Ωσάν τον οικοδόμο.

ΑΓΡΑ χθες, σήμερα, αύριο.

Ωσάν τη μια παράξενη μα ζηλευτή ομάδα οικοδόμων από την Άγρα, που νιώθανε μέρες και μήνες πολλούς να πνίγονται αμπόρετοι να φωνάξουν και να πούνε στο κόσμο πως προκόβουνε στη καινούργια πατρίδα που βρεθήκανε. Να το διαλαλήσουν και ν' ακουστούν από τη γυναίκα, τους γονιούς και τους προγόνους τους που απομείνανε θεματοφύλακες στα πάτρια εδάφη. Να πούνε πως είναι άξιοι απογόνοι τους. Να πάρει τούτο το άψυχο χαρτί τη φωνή τους και να την πάει στη πατρίδα, που τότε, φάνταζε πολύ μακριά. Και να φυσήξει ούριος άνεμος, να πισωγυρίσει η φωνή με μαντάτα από το τόπο τους. Να πάρουνε δύναμη και κουράγιο να συνεχίσουν τη δύσκολη δουλειά και την παραμονή τους στα ξένα μέρη.

Να προσπαθήσουν να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα τους, τα ήθη και έθιμά τους, τις παραδόσεις και τα λαογραφικά κείνα στοιχεία που αναγεννούν τα κύτταρα της πατρίδας μας.

Έτσι, το 1976 γεννήθηκε από το Σύλλογο των Αγριτών στην Αθήνα Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΑΓΡΑΣ το περιοδικό που κυκλοφορούσε ανά τετράμηνο και η εκτύπωση γινόταν με τη μέθοδο της λινοτυπίας. Το 1979 και για δυο χρόνια, το γράφανε το δακτυλογραφούσαν και το έβγαζαν σε πολύγραφο, μια ομάδα Αγριτών που ήταν αγράμματοι, στο γραφείο του Συλλόγου.

Το 1980 μετονομάζεται σε ΑΓΡΑ χθες, σήμερα, αύριο, και σήμερα βγαίνει έγχρωμο με πολυτελή εμφάνιση.

Μέσα από το περιοδικό διακρίθηκαν ο Γιώργος Παντ. Κιουβρέκης, ο Ευάγγελος Πασβούρης, ο Δημήτριος Σ. Σαχτούρης, ο Γιάννης Τριανταφύλλου, που σήμερα και για πολλά χρόνια είναι πρόεδρος του Συλλόγου κι υπεύθυνος, η ψυχή του περιοδικού, και άλλοι.

Σε φύλλα του περιοδικού διαβάζουμε κείμενα όπως: «...Ανηφορίζαμε και η μουσική, η πιο γλυκιά και πρωτόγονη μουσική, που γιομίζει τα βουνά του τόπου μας, αυτή η ανεπανάληπτη μελωδία που βρίσκεις αυτές τις ώρες, όλες τις ώρες, μέρα και νύχτα στις πλαγιές και τους μεράδες εδώ στο βασίλειο του Μάκαρα και του Ορφέα το πέρασμα, ακάθεχτη γιόμισε ήχους γλυκούς, αρμονικούς, αυτιά κι αιστήσεις. Ο πολυδιάστατος, πολυσύνθετος ήχος των κουδουνιών. Θαρρείς σε κάθε εποχή, σε κάθε κοπάδι, σε κάθε τόπο κι αλλιώτικα πλάθονται αυτές οι νότες.» (Γ. Καμβυσέλλης. Αρ. Φύλ. 53ο 2008).

«Όταν ο πολιτισμός από τους πολύμορφους του τόπου μας διακονείται με όραμα, αγάπη και μεράκι, τότε τα αποτελέσματα είναι σημαντικά και χειροπιαστά. Συμβάλλουν στη βελτίωση των ανθρώπινων σχέσεων, σφυρηλατούν τη συλλογική προσπάθεια υποτάσσοντας το προσωπικό μας ΕΓΩ σε ΕΜΑΣ προς όφελος της τοπικής κοινωνίας από τη μια και της πατρίδας μας από την άλλη, διατηρούν ζωντανό το παρελθόν, έτσι ώστε να χτίζεται σε στέρεες βάσεις το μέλλον.» (Β.Καρτέρη. Αρ. Φύλ 51ο 2007)

Παλμοί της Βατούσας

Κι ας πάμε προς Κορατσώνα και Αϊ-Λια μεριά, εκεί που έβλεπε ο Τέρπανδρος Αναστασιάδης, ο σπουδαίος αυτός λόγιος και εκδότης - Διευθυντής της ημερήσιας εφημερίδας ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ, κρεμασμένα κάθε χινόπωρο τα σύννεφα να τον προσκαλούν.

« ... Σαν τους μάγους που ακολούθησαν τον Αστέρα για να πάνε στην Βηθλεέμ έτσι κι εγώ ακολουθώ τα πρώτα Σεπτεμβριανά συννεφάκια, για το χωριό μου. Ο Χατζής, μια φορά πηγαίνει στα Ιεροσόλυμα και παίρνει τέλος το προσκύνημά του. Εγώ κάθε χρόνο γίνομαι Χατζής. Το προσκύνημά μου δεν έχει τέλος. ...»

»... Δεν ξέρω αν θα γυρίσω πιο σοφός. Είμαι βέβαιος όμως πως θα γυρίσω πιο απλός και πιο ειρηνικός άνθρωπος, γιατί απλότητα και ειρήνη βασιλεύει στο χωριό μου κι όποιος μείνει εκεί μερικές ημέρες, θέλοντας και μη, μπολιάζεται από δαύτες. Κι αν η απλότητα κι η ειρήνη είναι γνωρίσματα σοφίας για τον άνθρωπο, αί, τότε βέβαια θα γυρίσω πιο σοφός.» (Τ. Αναστασιάδης. αρ. Φυλ. 10/1982)

Αυτά διαβάζουμε στο Παλμοί της Βατούσας, επίσημο τριμηνιαίο περιοδικό του Εκπολιτιστικού Συλλόγου των Απανταχού Βατουσαίων που εκδίδεται από το 1978.

Την ευθύνη του για πολλά χρόνια είχε ο καταξιωμένος ποιητής Δημήτρης Νικορέζος που ο νόστος για τη γενέτειρά του ήταν αβάσταχτος και μας τον εκφράζει για άλλη μια φορά με το ποίημά του:

«..Και σάμπως έστησαν χορό σκιές φανταστικές

γλιστρώντας απ' τα κάδρα τους με γέλια κι υποκλίσεις

κι αρχίσαν με χρυσά κεριά κι εξαίσιες μουσικές

βεγγέρα οι αναμνήσεις...»

(Δημήτρης Νικορέζος αρ. Φυλ. 10/1982)

Μετά την αποχώρηση του Νικορέζου, 1983, συνεχιστές του περιοδικού, είναι οι φιλόλογοι Γιάννης Μανούκας και Βαγγέλης Γδοντέλλης οι οποίοι με πάθος μας δίνουν πληθώρα ύλης λογοτεχνική, γραμματολογική, λαογραφική και με έντονο το στοιχείο της παράδοσης. Μια παράδοση που πιστεύω πως είναι αστείρευτη, πολύτιμη πηγή ύλης στοιχείων και έμπνευσης για τους λογοτέχνες. Κι αυτή η επιρροή του Λογοτεχνικού γίγνεσθαι, και η μετακίνηση ιδεών και γνώσεων, γίνεται με δυο τρόπους.

Με τον προφορικό λόγο, που όλο και φτωχαίνει και τείνει να εκλείψει, και με το έντυπο υλικό που αντέχει στη φθορά του χρόνου, που έχει την άνεση του χρόνου, το περιοδικό της Βατούσας δηλ. το γιομάτο πολύτιμους λίθους. Όπως του Γιάννη Μανούκα.

« ... Ζυγώνουν πάλι οι μέρες για το μεγάλο προσκύνημα στα χώματα που μας ξεφύτρωσαν και μας ξεπέταξαν κόντρα στα δρολάπια του Αίμου και της Τρωάδας, και μείς φορτωμένοι τη φθορά ενός ακόμα χρόνου στη ψυχή και στο σώμα χάντρα - χάντρα μετράμε τα μερόνυχτά μας στο μπεγλέρι της προσμονής. ... ... Είναι, θάλεγα, η μέρα της κρίσεως έπειτα από μια προσμονή ενός ολάκερου χρόνου στην οποία κρίνεται μέσα από ένα αδιάκοπο πόλεμο μεταξύ παρελθόντος και παρόντος, η καταξίωση μιας ζωής. ...» (Γ. Μανούκας. Αρ. Φυλ. 15/1983)

Μεσότοπος - Μεσοτοπίτικα νέα

Πολυδιάστατος και πολυδύναμος ο Σύλλογος των απανταχού Μεσοτοπιτών μαγεμένος απ' τις ωδές της Σαπφούς και των Μουσών τις ιεροτελεστίες ερχομένες απ' τη κορφή του Εξύμνου κατά που θρυλείται, όπως μας υπενθυμίζει ο Ανδρέας Αναγνωστόπουλος (Αρ. Φύλ. 1 1977), εκδίδει την δίμηνη εφημερίδα κι ένα σπουδαίο ετήσιο περιοδικό για την παράδοση και τον Πολιτισμό του χωριού τους.

Στο πρώτο φύλλο των Μεσοτοπίτικων Νέων, το Δ.Σ. προσδιορίζει το στίγμα της εφημερίδας.

«... Δεν αρκεί να γίνουμε μέλη του Συλλόγου μόνο "κατ' όνομα", ...

»... Η εφημερίδα θα προσφέρει αυτή τη δυνατότητα είτε σαν συνεχές κέντρισμα για δράση, είτε σαν δέκτης και εκφραστής της γνώμης του καθένα. ...»

Για την μεγάλη επιτυχία που σημείωσε το ανέβασμα του θεατρικού έργου του Πάνου Κοντέλλη "Γι΄ αγριάγκαθους" ξεχωρίζουμε από το κείμενο του γνωστού μας λογοτέχνη Στρατή Αναστασέλλη:

«... Τι να πω του λόγου μου!! Όταν βλέπω τόσο ζήλο, τόση φροντίδα για το παραμικρό, για τους ανθρώπους που περιμένουν μια Κυριακή για ξεκούραση απ' τη τυράγνια στα γιαπιά. ...

» Στα προσκήνια τώρα ο ριμαδόρος κεντά στο καμβά τη ροή των δρώμενων που θα ακολουθήσουν στη σκηνή. Είναι σαν το λόγο του χορού σε αρχαία τραγωδία.

» Ο Πάνος Κοντέλλης δένει το μύθο με τη πραγματικότητα, αντλεί τα θέματά του από την ανεβάρσα του λαού, ορθοτομεί το λόγο του απλού ξωμάχου. ... Μάστορας του λόγου, θεατράνθρωπος έμπειρος, ξετυλίγει το θέμα του με θαυμαστή απλότητα, μα και τέτοια πλοκή, που μια φράση του ηθοποιού αλλάζει τη ροή του έργου. Σαν τον περιβολάρη που κουμαντάρει την αυλακιά. ...

» .. Δεν είναι τούτος ο χορός στο τυπικό του τσαλαπάτη. Είναι το μεράκι του Λεσβιακού λαού, που φτερώνει τα πόδια του μερακλωμένου παλληκαριού.

» ...Χαίρομαι που η νερομάνα η Λέσβος, δροσίζει τα χιλιοεγγόνια της Σαπφούς.» (Αρ. Φυλ. 62. 1987).

Να και το έμμετρο κι ευχάριστο, σε ντοπιολαλιά δοσμένο κανάκεμα από το Θύμιο Βασίλογλου:

«...

Στα πρώτα φύλλα ήβγινι

μι τέσσιρεις σιλιδεις.

Τώρα τα φύλλα κάναν εξ'

αθρώπ' οι μιρακλήδεις.

Πουλές φουρές εφτά που γραφ'

δε ντα καλουσνικάζου,

γι αυτό πουτέ δε γκη χαλώ

για να γκ' ξαναδιαβάζου.

... »( Αρ. Φυλ. 62 1987 )

Κι ο μάγος της ηθογραφικής λογοτεχνίας, ο Πάνος Κοντέλλης, γράφει για τη δημιουργία της εφημερίδας:

« ... Και τύλιξε η ιστορία το νήμα της, πέρασε η δικτατορία, έγινε η μεταπολίτευση, γεράσανε οι ανθρώποι του παλιού Συλλόγου, ήρθε μια ομάδα νέων παιδιών ορεξάτων, δυναμικών, ο ιδρώτας των πατεράδων τους είχε κάνει - όσο νάναι - πιο "πατούμενο" το δρόμο, οι κουρασμένοι στρατοκόποι πατεράδες είχαν γίνει τώρα νοικοκυραίοι, και μια έκφραση δυναμισμού αυτής της γενιάς, ήταν η ίδρυση του σημερινού Συλλόγου μας.

» Και με το που κατάλαβε τον εαυτό του ο Σύλλογος τούτος, με το που στάθηκε στα πόδια του, να και η πραγματοποίηση του ονείρου των παλιών. ...» (Αρ. Φυλ. 62 1987)

Περιδιαβαίνοντας όσα ξεστορίσαμε, ξεδιαλύνω πως ο νοστοποτισμένος τούτος περιοδικός τύπος, κατάφερε να δημιουργήσει, να στυλώσει, μια δικιά του, μια αλλιώτικη μα σημαντική, ρομαντική λαϊκή λογοτεχνία. Τη λογοτεχνία των απλών ανθρώπων που αγκάλιασε ούλους και σκόρπισε πυρσούς λαμπερούς στ' ακριτικά χωριά μας.

Κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Γδοντέλη , τον κ. Τριανταφύλλου, τον κ. Βακάλη, για τα πολύτιμα στοιχεία που μου δώσανε στη μελέτη μου αυτή, και να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς κι ευχές τους.

Για των Μουσών το τόπο

Χαρά μου και τιμή μου για τον φιλικό τρόπο που με υποδεχτήκανε, στη πρώτη τηλεφωνική και μοναδική επικοινωνία μου, ο Πρόεδρος Νεκτάριος Βακάλης και ο Φώτης Βασίλογλου που ανιχνευτικά σχημάτισα τον αριθμό τους.

Και εντυπωσιάστηκα με τον τρόπο που λειτουργεί ο Σύλλογός σας. Ακρίβεια ταχύτητα κι αγάπη για το άλλοτε ξεχασμένο χωριουδάκι της Βορειοδυτικής Λέσβου.

Ψυλλιάστηκα άλλο ένα σημαντικό, κι αν κάνω λάθος, διορθώστε με. Πως δεν υπάρχουν πολλοί Μεσοτοπίτες. Έναν μόνο βρήκα. Γιατί ρε παιδιά, τι να σας πώ. Όλοι μαζί θαρρώ, δουλεύετε, σαν ένας. Μπράβο σας.

Δεν έχω δυστυχώς επικοινωνία με όλους τους Συλλόγους του νησιού μας, μεγάλη βλέπεις η απόσταση που μας χωρίζει, στην Κρήτη ακόμα εγώ, όλοι εσείς Αθήνα και Αιολίδα, ξορισμένος με τη θέλησή μου την επαγγελματική, φορτωμένος γραφτά και κοντυλοφόρους, περπατημένη φευ κι η χρονοκλεψύδρα, δεν μπορώ να κρίνω γενικά.

Μα τα αισθητήρια ακόμα λειτουργούν, κι οι αντένες σε εγρήγορση, μου δίνουν το δικαίωμα να σας συγχαρώ για τη σπουδαία δουλειά που κάνετε, και που με την πολυσχιδή δραστηριότητά σας βρίσκεστε ανάμεσα στους πρώτους Συλλόγους του τόπου μας.

Η φημιρίδα σας μι γέμουσει χαρά,

τσι φίσξει ένα αγιρέλ απ' του Μισότουπου μιριά.

Του πιριουδικό σας, ας είνει τσι κάθι χρόνου,

πλούμια τσι φώτις γιόμσει, τη Μίνουα του θρόνου.

Τσ έρχουμει να καφτσθώ πως ερουτεύτκα ξανά,

τσι είνει γιρουντουέρουτας, για σας, τα αβτζίδκα τα μουρά.

Νομίζω πως μετά από αυτό το αυθόρμητο στιγμιαίο ξέσπασμα ενθουσιασμού μου, όλα τα σχόλια είναι παραπανίσια. Παρακαλώ δεχτείτε την διείσδυσή μου ανάμεσά σας. Είμαστε και κοντογειτόνοι.

Τιλώνια τσι Μισότουπους,

δυο ντούμια δρόμους?

γκιουστιρμέ σα θελς να πας,

για, τσι πουλουγυρτά.

Με πολύ εκτίμηση

Γιώργος Καμβυσέλλης

(Βλ. άρθ. Ανδρ. Αναγνωστόπουλου. Αρ. Φύλ. 1/1977)

---

Μέχρι τις 30 Απριλίου έχουν προθεσμία όσοι νέοι ηλικίας 6 έως 20 ετών ενδιαφέρονται να δηλώσουν συμμετοχή στον «5ο Παλλεσβιακό Νεανικό Λογοτεχνικό και Καλλιτεχνικό Διαγωνισμό» που διοργανώνει κάθε χρόνο η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Β. Αιγαίου, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ν. Λέσβου, ο δήμος Μήθυμνας, το Μουσείο Βαλέτα στην Άργενο και το Περιοδικό «Αιολικά Γράμματα», στη μνήμη του Γιώργου Βαλέτα».

Ο διαγωνισμός περιλαμβάνει ποίηση, διήγημα, σχέδιο ζωγραφικής και πεζό ή έμμετρο κείμενο στις λεσβιακές ντοπιολαλιές.

Οι όροι του διαγωνισμού έχουν ως εξής:

Ποίηση: Ποίημα έως δυο δακτυλογραφημένες σελίδες, από παιδιά και νέους έξι έως 20 ετών

Διήγημα έως τέσσερις δακτυλογραφημένες σελίδες, από παιδιά και νέους έξι έως 20 ετών

Σχέδιο ζωγραφικής: Δυο σχέδια ζωγραφικής έγχρωμα ή ασπρόμαυρα σε ακουαρέλα Νο3, με θέμα τη λεσβιακή και λημνιακή φύση και τους ανθρώπους της, από παιδιά έξι έως 15 ετών. Τα έργα πρέπει να είναι πρωτότυπα και όχι αντίγραφα.

Ντοπιολαλιά: Πεζό ή έμμετρο κείμενο έως τρεις σελίδες σε ντοπιολαλιά, από παιδιά και νέους έξι έως 20 ετών.

Στο διαγωνισμό μπορούν να συμμετάσχουν και Λέσβιοι που κατοικούν εκτός νησιού, όπως και νέοι ανεξαρτήτως καταγωγής και εθνικότητας που ζουν στο νησί.

Τα κείμενα και τα σχέδια πρέπει να υπογράφονται με τα αρχικά του ονόματος και του επιθέτου και σε χωριστό φάκελο να αναφέρονται τα πλήρη στοιχεία (όνομα, επίθετο, ηλικία, διεύθυνση οικίας και σχολείου, τηλέφωνα οικίας και σχολείου για τους μαθητές, καθώς και κάποιο κινητό για εύκολη επικοινωνία).

Οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να υποβάλουν τα έργα τους στη διεύθυνση: Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου, Ελευθερίου Βενιζέλου 26, Μυτιλήνη.

Η απονομή των βραβείων θα γίνει στο Μουσείο «Βαλέτα στην Άργενο, τον Ιούλιο του 2009.

---

Στα πλαίσια της παγκόσμιας ημέρας της Αγρότισσας, πραγματοποιήθηκε διημερίδα στις 15-16 Οκτωβρίου στη Μυτιλήνη με θέμα: "Ο ρόλος της αγρότισσας στην αειφόρο ανάπτυξη της υπαίθρου". Η ετήσια αυτή συνάντηση για την γυναίκα της υπαίθρου καθιερώθηκε στο Πεκίνο το 1995 στην 4η Παγκόσμια Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις γυναίκες με σκοπό να αναδείξει το σημαντικό ρόλο των Αγροτισσών στην παραγωγή, αξιοποίηση των τροφίμων και φυσικών πόρων. Σκοπός της συνάντησης είναι να επισημανθεί η συνεισφορά των γυναικών στην Αγροτική ανάπτυξη των περιοχών και να καταγραφούν τα προβλήματα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, να ενημερώσουν τους αρμόδιους κρατικούς φορείς ώστε να βοηθήσουν στην επίλυσή τους. Η επιλογή της πόλης της Μυτιλήνης για τον φετινό εορτασμό είχε οριστεί από τον περσινό εορτασμό που πραγματοποιήθηκε στην Λάρισα και ήταν πρόταση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Αλέξανδρου Κοντού μετά από την Βράβευση του Αγροτοτουριστικού Συνεταιρισμού Γυναικών Μεσοτόπου από το Παγκόσμιο Ίδρυμα κορυφής για τις γυναίκες που εδρεύει στη Γενεύη και από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Πάνω από διακόσιες γυναίκες αγρότισσες και από τους γυναικείους συνεταιρισμούς από όλη την Ελλάδα συγκεντρώθηκαν στη Μυτιλήνη, φιλοξενήθηκαν και ξεναγήθηκαν για τέσσερις ημέρες σχεδόν σε όλο το νησί. Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κωνσταντίνος Κιλτίδης. Επίσης η κα Νικολοπούλου, προϊσταμένη Αγροτικής Οικιακής Οικονομίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Από τους τοπικούς παράγοντες το παρόν έδωσαν ο Νομάρχης της Λέσβου κ. Βογιατζής, ο δήμαρχος Μυτιλήνης κ. Γιακαλής, η προϊσταμένη της Γεωργικής Υπηρεσίας κα. Χρυσούλα Τζαννή και φυσικά η κα Γιούλη Κωφού υπάλληλος της Διεύθυνσης Γεωργίας, η ψυχή και διοργανώτρια της διημερίδας καθώς είχε επωμιστεί όλο το βάρος της δημιουργίας των γυναικείων συνεταιρισμών στο νησί μας στα πλαίσια της Διεύθυνσης Γεωργίας. Κατά τη διάρκεια της διημερίδας που πραγματοποίησαν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης η Γενική Διεύθυνση Γεωργικών Εφαρμογών και Έρευνας-Διεύθυνση Αγροτικής Οικιακής Οικονομίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης έγιναν και τα εγκαίνια έκθεσης με στιγμιότυπα από τη διαχρονική εξέλιξη της γυναίκας της υπαίθρου στο Νομό Λέσβου.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου για την Παγκόσμια Ημέρα των Αγροτισσών, που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στη Μυτιλήνη, οι αγρότισσες που πήραν μέρος στο συνέδριο μαζί με το Νομάρχη Λέσβου, Παύλο Βογιατζή και το Δήμαρχο Γέρας, Σωτήρη Ζαμτράκη, επισκέφθηκαν το άγαλμα της αγρότισσας μάνας στο Πέραμα της Γέρας και κατέθεσαν στεφάνι ως απότιση τιμής στην αγρότισσα της υπαίθρου που για αιώνες στήριζε και στηρίζει την αγροτική και οικιακή οικονομία. Ο Νομάρχης, ο Δήμαρχος Γέρας και οι ίδιες οι αγρότισσες εξέφρασαν τη συγκίνησή τους που τους δόθηκε η ευκαιρία μ' αυτό τον τρόπο και σ' ένα από τα ελάχιστα αγάλματα για την αγρότισσα που υπάρχουν στην Ελλάδα, να τιμήσουν την ηρωική αγρότισσα μάνα όλων των εποχών που με το μόχθο της στηρίζει την προκοπή της οικογένειας και βοηθά σημαντικά στην πρωτογενή παραγωγή και την ανάπτυξη της χώρας.

---

Υποψήφιο για τα επτά θαύματα της φύσης

Στη δυτική Λέσβο, εκεί που η λάβα σβήνει στο βαθύ γαλάζιο του Αιγαίου, ο χρόνος και το κύμα φέρνουν σιγά-σιγά στο φως κομμάτια μοναδικά, απολιθωμένα τμήματα φυτικών οργανισμών που έζησαν στο μακρινό παρελθόν. Αυτό το μοναδικό μνημείο της φύσης, το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου που δημιουργήθηκε πριν 20 εκατομμύρια χρόνια και αποτελεί ένα από τα ωραιότερα μνημεία της γεωλογικής μας κληρονομιάς έχει θέσει υποψηφιότητα για συμμετοχή σε παγκόσμια ψηφοφορία στο Διαδίκτυο για την ανάδειξη των επτά φυσικών περιοχών που θα αποτελέσουν τα θαύματα που δημιούργησε η φύση, διαγωνισμός που πραγματοποιείται μετά την ολοκλήρωση του προηγούμενου για την ανάδειξη των επτά θαυμάτων του κόσμου. Στο διαγωνισμό έχουν μέχρι στιγμής προταθεί εκατοντάδες φυσικές περιοχές, φυσικά μνημεία και τοπία, που κατανέμονται σε 15 διαφορετικές κατηγορίες. Η διαδικασία ψηφοφορίας όλων των υποψηφίων θα ολοκληρωθεί στα τέλη Ιανουαρίου 2009, οπότε και θα επιλεγούν οι 21 περιοχές που έχουν λάβει τις περισσότερες ψήφους. Στη συνέχεια, για τις 21 αυτές περιοχές θα επαναληφθεί η ψηφοφορία και το φθινόπωρο του 2010 θα αναδειχτούν τα επτά θαύματα της φύσης. Στη ψηφοφορία που αναμένεται ότι θα ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο ψήφους μέσω του Διαδικτύου. Για να ψηφίσει κάποιος (όπου υπάρχει η δυνατότητα για μία μόνο ψήφο), το Απολιθωμένο Δάσος θα πρέπει να επισκεφθεί την ηλεκτρονική διεύθυνση:

http:/www.new7wonders.com/nature/en/nomimation

---

9η Γιορτή Αγροτουρισμού 2008

Θεσμό για την ανάδειξη της τοπικής παραγωγής και παράδοσης, αλλά και της καλλιτεχνικής δημιουργίας αποτελεί πλέον η «Γιορτή Αγροτουρισμού» που διοργανώνεται κάθε καλοκαίρι, φέτος για ένατη συνεχή χρονιά, στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους στο Σίγρι, γνωρίζοντας κάθε φορά ολοένα και μεγαλύτερη επιτυχία. Χιλιάδες επισκέπτες γνωρίζουν, δοκιμάζουν και εμπιστεύονται εκλεκτά τοπικά προϊόντα, που παρουσιάζονται μέσα από έναν μακρύ κατάλογο επιλεγμένων ειδών. Στα ειδικά περίπτερα που στήνονται στους χώρους του Μουσείου βρίσκουν θέση τα καλύτερα προϊόντα των γυναικείων αγροτουριστικών συνεταιρισμών της Λέσβου, τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, τυποποιημένα ποιοτικά αγροτικά προϊόντα, καθώς και τα παραδοσιακά και μοντέρνα προϊόντα που παρασκευάζουν παραγωγοί και βιοτέχνες της Λέσβου. Γεύσεις, αρώματα και μικρά έργα τέχνης, αντιπροσωπευτικά δείγματα των προϊόντων που παράγονται και μπορεί ο επισκέπτης να προμηθευτεί. Γλυκά του κουταλιού και μαρμελάδες, γλυκά ταψιού, τουρσιά, ζυμαρικά, εκλεκτό λαδοτύρι και άλλα τυροκομικά προϊόντα, ηδύποτα, κρασί και ούζο, αγνό λεσβιακό ελαιόλαδο και σαπούνι, μέλι, αφεψήματα, ξηρούς καρπούς, αλλά και υφαντά, κεντήματα, κεραμικά, ξυλόγλυπτα, κοσμήματα και άλλες κατασκευές.

Κρίκος ανάπτυξης

Με μια ματιά, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα - αν όχι το σύνολο - της λεσβιακής παραγωγής και μεταποίησης, γεγονός που καθιστά τη Γιορτή Αγροτουρισμού σημαντικό κρίκο στην προσπάθεια για την προβολή και ανάπτυξη της τοπικής οικονομικής δραστηριότητας.

Η Γιορτή Αγροτουρισμού πλαισιώνεται και φέτος από μια εντυπωσιακή σειρά υποστηρικτικών και παράλληλων εκδηλώσεων. Βραδιές με ζωντανή μουσική, χορευτικές παραστάσεις, θεατρικά έργα στο αμφιθέατρο του Μουσείου, δίνουν έναν επιπλέον αλλά σημαντικό λόγο επίσκεψης στη γιορτή. Παράλληλα, στους χώρους περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου θα πραγματοποιηθούν παρουσιάσεις βιβλίων, εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας, γλυπτικής, πολυμέσων, video art κ.ά.

Πραγματοποιούνται επίσης ειδικές εκδηλώσεις προβολής για κάθε συνεταιρισμό ή παραγωγό στους χώρους του Μουσείου, όπου στήνεται ένα μικρό πανηγύρι. Η παρουσίαση των προϊόντων γίνεται με ξεχωριστό τρόπο, ενώ υπάρχουν κεράσματα για τους επισκέπτες. Συχνά δε, πραγματοποιείται κάποια πολιτιστική εκδήλωση, με παραδοσιακή μουσική, χορό και δρώμενα από την περιοχή του παραγωγού ή του συνεταιρισμού.

Για τη Γιορτή Αγροτουρισμού εκδίδεται ένα ειδικό πολυσέλιδο έντυπο, το οποίο διανέμεται σε όλους τους επισκέπτες και σ' αυτό παρουσιάζονται τα προϊόντα και οι παραγωγοί που συμμετέχουν στη Γιορτή Αγροτουρισμού.

Διοργάνωση και συμμετοχές

Η 9η Γιορτή Αγροτουρισμού 2008, στις εγκαταστάσεις του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στο Σίγρι, πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Διεθνούς Έτους «Πλανήτης Γη» με τη συμπαράσταση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λέσβου, της ΕΤΑΛ Α.Ε. και του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Οι εκδηλώσεις ξεκινούν τον Ιούλιο και τελειώνουν τον Σεπτέμβριο.

Στην 9η Γιορτή Αγροτουρισμού 2008 συμμετέχουν:

Οι Γυναικείοι Αγροτουριστικοί Συνεταιρισμοί, Μεσοτόπου, Παρακοίλων, Ανεμότιας, Σκαλοχωρίου, Φίλιας, Αγιάσου και Αγίας Παρασκευής.

Οι επιχειρήσεις, Βιολογικό Αγρόκτημα Σημαντήρη, Βιολογικό Λάδι «Αιολική Γη», Βιολογικό Λάδι «Aegean Gold», Βιολογικά κρασιά «Μεθυμναίος», Οικοτεχνία Παπαγιαννίδη, Οικοτεχνία Στεδάνα, Παραδοσιακά προϊόντα «Lesvos Traditions», Μελισσοκομικό Εργαστήρι «Μελόσταγμα», Ποτοποιία ΕΠΟΜ, Ποτοποιία Βαρβαγιάννη, Ποτοποιία ΛΕΒΑ, Ποτοποιία Αρβανίτη Ισιδώρου, Ποτοποιία Πιτσιλαδή, Ποτοποιία Γιαννατσή, Ποτοποιία «Ψαροπούλα», Σαπωνοποιία Βατή Μαριάνθη, Χυτήρια Λέσβου και Εργαστήριο χρυσοχοΐας Θ. Μαντζώρου.

Και οι Κεραμίστες Α. Γαββέ, Σ. Λιόλιος, Η. Βαλάση, Λ. Τριανταφύλλου, Ζ. Γεροντιδάκη, Ν. Αναστασίου, Δ. Κουβδής, Γ. Κουργιουξούζης, Β. Λάππα, Σ. Σταμάτης, Π. Τιτιγάρης, Σ. Τσιώκος - Β. Καζλάρη, Δ. Ιωσηφέλλη και Ε. Καλαλέ.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την 9η Γιορτή Αγροτουρισμού 2008, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου στο Σίγρι, τηλέφωνο και φαξ 22530 54434 και στο Κέντρο Πληροφόρησης Μυτιλήνης, τηλέφωνο και φαξ 22510 47033. Και στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις lesvospf@otenet.gr και www.lesvosmuseum.gr και www.petrifiedforest.gr

Εφημερίδα Εμπρός

---

Ο Σύλλογος Μικρασιατών Σκάλας Λουτρών Λέσβου «Το Δελφίνι», κυκλοφόρησε το ημερολόγιο του για το έτος 2008 με τίτλο « Μουσείο Προσφυγικής Μνήμης 1922».Πρόκειται για επιτραπέζιο ημερολόγιο, το οποίο είναι συλλεκτικό κομμάτι και περιλαμβάνει ιστορικά στοιχεία και πάρα πολλές φωτογραφίες από τα κειμήλια των Ελλήνων προσφύγων της Μ.Ασίας τα οποία φιλοξενούνται στο Μουσείο Προσφυγικής Μνήμης στη Σκάλα Λουτρών. Το ημερολόγιο είναι δίγλωσσο (Ελληνικά-Αγγλικά) και τυπώθηκε στην Αθήνα. Θεματολογία ανά μήνα:

• Η προσφυγική Ελλάδα

• Η εποποιία της εγκατάστασης

• Η ξένη βοήθεια

• Η αγροτική και αστική αποκατάσταση των προσφύγων

• Η προσφυγική ζωή μέσα από την καθημερινότητα

• Ο συμψηφισμός των εγκαταλειφθεισών περιουσιών

• Οι επιπτώσεις από την προσφυγική εγκατάσταση

• Πρόσφυγες και πολιτική

• Ο αγροτοκτηνοτροφικός τομέας αναδιαρθρώνεται

• Ο επιχειρηματικός τομέας αναζωογονείται

• Εμπόριο και πολιτισμός

• Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως στη Σκάλα Λουτρών

• Η Μεγάλη Έξοδος

Οι οικογένειες και τα άτομα που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Σκάλας Λουτρών και δημιούργησαν τον προσφυγικό συνοικισμό.

Η έκδοση αυτού του ημερολογίου αποτελεί μια πολύ αξιόλογη και αξιέπαινη προσπάθεια του Συλλόγου Μικρασιατών Σκάλας Λουτρών Λέσβου «Το Δελφίνι». Ας μας επιτραπεί η αναδημοσίευση του κειμένου του Διοικητικού Συμβουλίου, που δεν θα μπορούσε να περιγράψει καλύτερα τον λόγο δημιουργίας του Μουσείου Προσφυγικής Μνήμης 1922 και τον σκοπό που εξυπηρετεί. Ας ευχηθούμε κι εμείς να μείνουν μέσα μας αλησμόνητες οι δικές μας Πατρίδες της Μικρασίας κι ας συνδράμουμε για να μη σβήσει ποτέ η ανάμνηση. « Δε ζει χωρίς πατρίδες η ανθρώπινη ψυχή» Ο παλαμικός τούτος στίχος, ασίγαστος συνοδός της ατελεύτητης όδεψης κάθε ανήσυχης ψυχής. Βασανιστικός στο άκουσμα του για όσους χάνουν τον πολυτιμότερό τους προσδιορισμό, την Πατρίδα τους και εντέλει την ουσία της ταυτότητας τους. «χαρά και μύρο της ζωής τους» σε όσους έκλεισαν τα όσια και ιερά των προγόνων τους στην ψυχή τους και από «χαμένα» τα μετέβαλαν σε «αλησμόνητα». Γιατί πραγματικά κάτι χάνεται μόνο αν λησμονηθεί. Και οι δικές μας Πατρίδες στα σεπτά χώματα της Μικρασίας, αλησμόνητες μείναν μέσα μας. Σε τούτο το μικρό προσφυγικό χωριό, τη Σκάλα Λουτρών, με τον πιο βαθύ σεβασμό σκύψαμε πάνω στις τραγικές θύμησες των προσφύγων της πρώτης γενιάς και ό,τι είχαν μπορέσει να φέρουν απ' τα καρσινά παράλια μέσα απ' την αντάρα της αποτρόπαιης βίας, το συγκεντρώσαμε σε ένα καλαίσθητο χώρο για να θυμόμαστε και να μην ξεχάσουμε ποτέ. Μια ιδέα ενός μικρού ιστορικού, λαογραφικού μουσείου, σεμνή υπογραφή των προσφύγων και των απογόνων τους σε έναν κόσμο που οι καινούριες θεωρίες του «συνωστίζονται» στις προκυμαίες της λήθης. Μα ταυτόχρονα ο παντοτινός προσδιορισμός της μικρασιατικής ταυτότητας του οικισμού μας, οι παλιοί περήφανα για να θυμούνται, οι τωρινοί να κατανοούν και οι καινούριοι να ρωτάνε και να μαθαίνουν. «Μουσείο Προσφυγικής Μνήμης 1922», το ονομάσαμε. 12 Αυγούστου το εγακαινιάσαμε. Η μεγαλύτερη τιμή που έπρεπε, μας αποδόθηκε στα εγκαίνια του από της Α.Π.Θ Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κ.κ. Βαρθολομαίου. Μέσα στην καταλαμπή της μέρας εκείνης, ξεχωριστή θέση τα δάκρυα των ελάχιστων πλέον προσφύγων πρώτης γενιάς, που στην τελευταία περίοδο της ζωής τους ένιωσαν τη δικαίωση τούτη. Να τους ξαναδωθεί δηλαδή ένα μέρος της χαμένης ταυτότητας τους. Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όσους προσέφεραν και προσφέρουν τα ανεκτίμητα κειμήλιά τους, τους τελευταίους «θησαυρούς» της Μικράς Ασίας, προορισμένους πλέον να θυμίζουν στους παλιότερους και να διαδάσκουν τους νεότερους. Ένα επιπλέον ευχαριστώ σε όσοους προσφέρουν βιβλία σχετικά με τη Μικρά Ασία στην εξειδικευμένη βιβλιοθήκη του μουσείου και ιδιαίτερα στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών για τις πολυτιμότατες προσφορές του. Τους υποσχόμαστε πως όλα αυτά θα τα διαφυλάξουμε και θα τα συντηρήσουμε με τον καλύτερο τρόπο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Μικρασιατών της Σκάλας Λουτρών Λέσβου

Ειρήνη Πατσαρού

---

Το Πολιτιστικό Κέντρο: Φιλοτεχνικός Όμιλος Μυτιλήνης (Φ.Ο.Μ.) "Ο Θεόφιλος", που εδρεύει στη Μυτιλήνη, έκλεισε 30 χρόνια παρουσίας στον πολιτιστικό χώρο. (1997-2007). Τον Αύγουστο του 2007 εκδόθηκε το πρώτο τεύχος του περιοδικού του, με τον τίτλο «ά σελάννα» ο οποίος έχει φιλοτεχνηθεί στο εξώφυλλο από τη ζωγράφο Μαρία Καλλιπολίτη. Κάνοντας μια μικρή παρένθεση, αναφέρουμε ότι η ποιητική έκφραση του τίτλου σημαίνει «η σελήνη» και έχει τις ρίζες της στην αιολική διάλεκτο. Ο νομπελίστας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης αναφέρει: Ήτανε στο νησί μου κάποτες' κει που αν δε γελιέμαι Πριν χιλιάδες χρόνους η Σαπφώ κρυφά Σ' έφερε μες τον κήπο του παλιού σπιτιού μας Κρούοντας βότσαλα μεσ το νερό ν' ακούσω Πως σε λένε Σελάνα και πως εσύ κρατείς. Επάνω μας και παίζεις τον καθρέπτη του ύπνου.

Ξεφυλλίζοντας το κάποιος, θα διακρίνει πως το βασικό του αντικείμενο είναι ο πολιτισμός και οι τέχνες. Οι προσεγμένες επιλογές κειμένων, ποιημάτων και έργων τέχνης δείχνουν την καλλιτεχνική ευαισθησία των συνεργατών. Αναφορές γίνονται επίσης στην ιστορία - αρχαιολογία, στη μουσική και στο θέατρο, καθώς ο Φ.Ο.Μ. έχει δική του θεατρική ομάδα με σπουδαία δράση (29 παραστάσεις και συμμετοχές σε 22 φεστιβάλ θεάτρου). Πληροφορίες μπορεί κάποιος να αντλήσει μέσα από μικρά βιογραφικά σημειώματα ανθρώπων των γραμμάτων κυρίως από τη Λέσβο. Με χαρά λάβαμε τα τρία πρώτα τεύχη του περιοδικού. Εκδότης και διευθυντής είναι ο κύριος Περικλής Φ. Μαυρογιάννης, ενώ το περιοδικό κυκλοφορεί κάθε δεύτερη πανσέληνο.

Ευαγγελία Χυδεριώτου